วัตถุประสงค์และผลงาน

สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย ได้รับอนุญาตจากสภาวัฒนธรรมแห่งชาติให้จัดตั้งขึ้น เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2491 โดยมี ดร.คลุ้ม วัชโรบล ซึ่งรับหน้าที่เป็นผู้แทนชุมนุมวิทยาศาสตร์ ไปขออนุญาตการจัดตั้งสมาคมฯ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยน ความรู้ในหมู่สมาชิกและผู้สนใจในวิทยาศาสตร์ ส่งเสริมความสามัคคีในหมู่สมาชิก รวมทั้งส่งเสริมการศึกษาและค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์ทั่วไป

วัตถุประสงค์ของสมาคมฯ

  1. เพื่อพัฒนากิจกรรมทางวิทยาศาสตร์ในประเทศไทย
  2. เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ในหมู่สมาชิก และผู้สนใจในวิทยาศาสตร์ทั้งหลาย
  3. เพื่อส่งเสริมความสามัคคีระหว่างสมาชิก
  4. เพื่อส่งเสริมการศึกษา และค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์
  5. เพื่อติดต่อกับองค์การและหน่วยงานทางวิทยาศาสตร์ ทั้งในและนอกประเทศ
  6. เพื่อรวมกำลังความรู้ของบรรดาสมาชิก สำหรับนำไปใช้ในการส่งเสริมสวัสดิการสาธารณะ
  7. เพื่อโฆษณาเผยแพร่ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ให้แก่ประชาชน และไม่เกี่ยวกับการเมืองแต่อย่างใด

ผลงานที่สำคัญของสมาคมฯ

พ.ศ. 2491         

        - กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ไทย ร่วมกันก่อตั้งสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยฯ

        - เริ่มจัดพิมพ์วารสารวิทยาศาสตร์เผยแพร่เป็นครั้งแรก

         - เริ่มให้ทุนการวิจัยเป็นครั้งแรกแก่ ดร.แถบ นีละนิธิ 6,000 บาท

พ.ศ. 2492         

         จัดประชุมทางวิทยาศาสตร์พร้อมด้วยการจัดแสดงทางวิทยาศาสตร์ และพิพิธภัณฑ์ ณ ตึกฟิสิกส์ จุฬาฯ ระหว่าง  วันที่ 7-11 ธันวาคม 2492 ครั้งแรก โดยมี จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี และ        อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นผู้อุปถัมภ์และเป็นประธานในพิธิเปิดงาน

พ.ศ. 2493            

         การเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ทั้งทางวิทยุ โทรทัศน์และจัดทำภาพยนตร์ วิทยาศาสตร์เรื่องแรกมีชื่อว่า “ทรัพย์ในดิน” เป็นภาพยนตร์สีธรรมชาติ มีความยาว 900 ฟุต ความยาว 20 นาที

พ.ศ. 2495            

         มูลนิธิเอเชียได้ให้การอุดหนุนแก่สมาคมฯ เป็นเงิน 43,000 ดอลล่าร์ (ประมาณ 900,000 บาท ตามอัตรา แลกเปลี่ยนในขณะนั้น)

พ.ศ. 2502            

         - รัฐบาลได้จัดสรรทุนอุดหนุนแก่สมาคมเป็นครั้งแรก โดยผ่านทางสภาการศึกษาแห่งชาติในขณะนั้น

         -ส่งเสริมงานวิจัยโครงการ “เสาะแสวงหาปรีชาญาณ ทางวิทยาศาสตร์ในประเทศไทย” Thailand Science Talent Search โดยมี ดร.ประดิษฐ์ เชี่ยวสกุล เป็นประธานโครงการ

พ.ศ. 2511            

         ริเริ่มโครงการ อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้าฯ ณ หว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เนื่องในวโรกาสครบ 100 ปี ของการเสด็จสวรรคต ของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2532 คณะรัฐมนตรีให้เป็นโครงการระดับชาติและดำเนินการ โดยกระทรวงศึกษาธิการ

พ.ศ. 2514            

         จัดการประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วทท.) เป็นครั้งแรก

พ.ศ. 2517            

         จัดพิมพ์วารสาร ฉบับภาษาอังกฤษ Journal of the Society of Thailand (JSST) เป็นครั้งแรก

พ.ศ. 2525            

         - ขอพระบรมราชานุญาต ถวายพระนาม พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย แด่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

         - ได้รับอนุมัติให้วันที่ 18 สิงหาคม ของทุกปี เป็นวันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ และริเริ่มกิจกรรมเชิดชูเกียรติ โดยมอบรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น นักวิทยาศาสตร์อาวุโส และครูวิทยาศาสตร์แห่งชาติ

         -จัดงานสัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ ระหว่าง 18-24 สิงหาคม เป็นปีแรก และได้จัดติดต่อกันมาเป็นประจำทุกปี

พ.ศ. 2526            

         วารสารวิทยาศาสตร์ของสมาคมฯ ได้รับรางวัลวารสารเฉพาะวิชาดีเด่น เนื่องในวาระฉลอง 700 ปี ลายสือไทยโดยคณะกรรมการพัฒนาหนังสือ ของคณะกรรมการแห่งชาติ ว่าด้วยการศึกษาวิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ

พ.ศ. 2527            

         เริ่มโครงการเยาวชนไทยเข้าร่วมกิจกรรมวิทยาศาสตร์เยาวชนนานาชาติ ณ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ

พ.ศ. 2529            

         จัดงานเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี “เจ้าฟ้านักวิทยาศาสตร์เกียรติคุณ”

พ.ศ. 2532            

         ร่วมกับ สสวท. สมาคมวิชาการ และมหาวิทยาลัยต่างๆ จัดส่งเยาวชนไทยไปแข่งขันคณิตศาสตร์-วิทยาศาสตร์โอลิมปิก

พ.ศ. 2535            

         เริ่มโครงการจัดตั้งชุมนุมวิทยาศาสตร์ ในโรงเรียนมัธยมศึกษาทั่วประเทศ

พ.ศ. 2536            

         ได้รับรางวัลในการจัดประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 18 (ววท. 18) ดีเด่นประจำปี จากสมาคม Thailand Incentive and Convention Association (TICA)

พ.ศ. 2540            

         ร่วมจัดตั้ง มูลนิธิบัณฑิตสภาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย(บวท.) เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ.2540

พ.ศ. 2541            

         - จัดงานครบรอบ 50 ปี ของสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2541

         - จัดทำหลักสูตรค่ายวิทยาศาสตร์ Science camp สำหรับนักเรียน และอบรมครูวิทยาศาสตร์ เรื่องการจัดทำค่ายวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2542            

         - ร่วมกับสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) กระทรวงศึกษาธิการ มูลนิธิซิเมนต์ไทย และคณะวิทยาศาสตร์วิทยาศาสตร์ของ 22 สถาบันอุดมศึกษาในประเทศ จำนวน 100 คน จัดทำหลักสูตรและคู่มือครู สำหรับอบรมครูวิทยาศาสตร์ สาขาเคมี ฟิสิกส์ ชีววิทยาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม และคอมพิวเตอร์ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และประชุมคณาจารย์จากมหาวิทยาลัย และสสวท. รวม 200 คน เพื่อชี้แจงเนื้อหาวิชาและวิธีการสอน เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2542 การฝึกอบนี้มีทั้งภาคบรรยาย ปฏิบัติการ ดูงาน และให้ประกาศนียบัตร แก่ผู้ผ่านการฝึกอบรมและการสอบด้วย

          - ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการศึกษาแห่งชาติ จัดทำโครงการคัดเลือกโรงเรียนส่งเสริมกิจกรรมวิทยาศาสตร์ดีเด่น

          - เปลี่ยนชื่อวารสารฉบับภาษาอังกฤษจาก Journal of the Science Society of Thailand เป็น Science Asia

          - เป็นผู้ดำเนินการจัดตั้ง มูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการ และพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษาในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

กิจกรรมของสมาคมฯ

            ด้านการศึกษา

  1. ให้รางวัลครูวิทยาศาสตร์ดีเด่นประจำปีในระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษาและอุดมศึกษา
  2. จัดสัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ ระหว่างวันที่ 18-24 สิงหาคมของทุกปี
  3. ร่วมกับ สสวท. สมาคมวิชาการ หน่วยงานของรัฐและเอกชนจัดส่งเยาวชนไทยไป แข่งขันคณิตศาสตร์- วิทยาศาสตร์โอลิมปิก
  4. ให้การสนับสนุนส่งเยาวชนไทยเข้าร่วมกิจกรรมวิทยาศาสตร์เยาวชนนานาชาติ ณ กรุงลอนดอน ประเทศ อังกฤษ ไต้หวัน และสหรัฐอเมริกา
  5. คัดเลือกครู นักเรียน นักวิทยาศาสตร์ เพื่อเข้าร่วมงาน Apec Youth Science Festival
  6. เผยแพร่กิจกรรมชุมนุมนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ 11 ชุมนุม ให้แก่โรงเรียนมัธยมศึกษาทั่วประเทศ
  7. จัดค่ายวิทยาศาสตร์เยาวชนช้างเผือกซิเมนต์ไทยเป็นประจำทุกปี
  8. สัมมนาการประชุมปฏิบัติการและการอบรมครูวิทยาศาสตร์ โดยสาขาวิชาการต่างๆ และสาขาส่วนภูมิภาค เป็นประจำทุกปี
  9. ร่วมมือกับกระทรวงศึกษาธิการ สสวท. และมูลนิธิซิเมนต์ไทย จัดการฝึกอบรมครูสอน วิทยาศาสตร์วิทยาสา สตร์ คณิตศาสตร์ และคอมพิวเตอร์ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยใช้เนื้อหาและวิธีการสอนแบบเน้นการทดลอง -จัดประกวดกิจกรรมเยาวชนต่างๆ

            ด้านการวิจัยและการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์

  1. ให้การเห็นชอบการให้รางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นประจำปี และนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ โดยมูลนิธิส่งเสริม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีฯ
  2. การให้รางวัลนักวิทยาศาสตร์อาวุโสประจำปี
  3. จัดพิมพ์วารสารวิทยาศาสตร์เผยแพร่ปีละ 6 เล่ม
  4. จัดพิมพ์วารสารฉบับภาษาอังกฤษ Science Asia (JSST) เผยแพร่ปีละ 4 เล่ม
  5. จัดประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วทท.) เป็นประจำทุกปี
  6. จัดบรรยายและการประชุมสัมมนาวิชาการในส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและนานาชาติ

ด้านการบริการและความร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ ในประเทศและต่างประเทศ

  1. เผยแพร่ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ให้แก่ประชาชนโดยทั่วไป โดยผ่านสื่อมวลชนและรายการวิทยุ “วิทยาศาสตร์ใกล้ตัว”
  1. ร่วมมือทางวิชาการกับหน่วยงานต่างๆ ภายในประเทศ เช่น สำนักมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม สำนักงานคณะกรรมการการส่งเสริมประสานงานเยาวชนแห่งชาติ (สยช.) สภาสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย (สสวทท.) ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา ที่ประชุมคณบดีคณะวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย และมหาวิทยาลัยตางๆ
  1. ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ทางด้านวิชาการในต่างประเทศ อาทิเช่น FASAS, FAOBMB, และ IFAAS เป็นต้น